Unia Europejska przyjęła nowy standard dobrowolnego raportowania zrównoważonego rozwoju – standard VS. To rozwiązanie dla przedsiębiorstw, które nie są objęte obowiązkiem raportowania ESG, ale potrzebują uporządkowanych i wiarygodnych danych w tym obszarze. Standard określa zakres ujawnień oraz ułatwia przekazywanie informacji oczekiwanych przez klientów, banki i inwestorów.
21 września 2026 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej opublikowano rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/1560, ustanawiające Dobrowolny Standard Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (VS).
Jego przyjęcie jest elementem zmian w unijnym systemie sprawozdawczości ESG, wprowadzonych w ramach pakietu Omnibus I. Zmiany te ograniczyły liczbę przedsiębiorstw zobowiązanych do raportowania, ale nie wyeliminowały zapotrzebowania na informacje dotyczące zrównoważonego rozwoju, szczególnie w relacjach biznesowych i procesach finansowania.
Czym jest standard VS?
VS (Voluntary Sustainability Reporting Standard) to unijny standard określający zasady dobrowolnego ujawniania informacji dotyczących zrównoważonego rozwoju.
Obejmuje zagadnienia środowiskowe, społeczne oraz związane z ładem korporacyjnym (ESG). W porównaniu z Europejskimi Standardami Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS) przewiduje węższy, bardziej dostosowany zakres informacji, odpowiadający możliwościom organizacji nieobjętych obowiązkowym raportowaniem.
Celem standardu jest przede wszystkim ułatwienie przedsiębiorstwom przekazywania danych ESG partnerom biznesowym i instytucjom finansowym. Jednocześnie wspiera on organizacje w zarządzaniu kwestiami związanymi ze zrównoważonym rozwojem.
Od VSME do VS – co się zmieniło?
Poprzednikiem standardu VS był VSME (Voluntary Sustainability Reporting Standard for SMEs), opracowany przez EFRAG w grudniu 2024 r. jako dobrowolny standard sprawozdawczości dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw. W lipcu 2025 r. Komisja Europejska zaleciła jego stosowanie w zaleceniu (UE) 2025/1710.
W 2026 r., w ramach zmian wynikających z pakietu Omnibus I, na podstawie VSME ustanowiono Dobrowolny Standard Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (VS). Nowy standard zachowuje dwumodułową strukturę VSME, ale jest przeznaczony dla szerszej grupy jednostek nieobjętych obowiązkowym raportowaniem ESG. Najważniejszą zmianą jest jego umocowanie w prawie UE oraz ustanowienie limitu informacji z łańcucha wartości.
Kogo dotyczy standard VS?
Raportowanie zgodnie ze standardem VS jest dobrowolne. Rozporządzenie nie nakłada na podmioty zwolnione z dyrektywy żadnego nowego obowiązku sporządzania sprawozdań ESG.
Zgodnie z rozporządzeniem standard mogą stosować jednostki niepodlegające wymogom sprawozdawczym wynikającym z art. 19a i 29a dyrektywy 2013/34/UE.
Standard jest rekomendowany przede wszystkim dla podmiotów, w których średnia liczba pracowników w poprzednim roku obrotowym nie przekroczyła 1000.
Dlaczego więc przedsiębiorstwo miałoby zdecydować się na dobrowolne raportowanie?
W praktyce potrzeba przekazywania informacji ESG często wynika z oczekiwań otoczenia biznesowego. Duże organizacje pozyskują dane dotyczące zrównoważonego rozwoju od swoich dostawców, a banki i inwestorzy wykorzystują je w procesach oceny przedsiębiorstw.
Brak ustawowego obowiązku raportowania nie oznacza zatem braku potrzeby gromadzenia i udostępniania danych ESG. Standard VS pozwala przygotować te informacje według jednolitych europejskich zasad.
Od kiedy obowiązuje standard VS?
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/1560 zostało przyjęte 3 lipca 2026 r., opublikowane 21 września 2026 r. i weszło w życie 24 września 2026 r.
Od tego dnia przedsiębiorstwa mogą dobrowolnie stosować ustanowiony standard.
Rozporządzenie wprowadza również tzw. limit informacji z łańcucha wartości, który określa maksymalny zakres danych ESG, jakich jednostki objęte obowiązkową sprawozdawczością mogą wymagać od określonych podmiotów w swoim łańcuchu wartości na potrzeby raportowania.
Przepisy dotyczące tego limitu stosuje się do lat obrotowych rozpoczynających się 1 stycznia 2027 r. lub później.
Jak zbudowany jest standard VS i jakie informacje obejmuje?
Standard VS składa się z dwóch modułów, które różnią się zakresem ujawnianych informacji.
Moduł podstawowy (wskaźniki B1–B11) obejmuje kluczowe informacje o jednostce oraz mierniki dotyczące środowiska naturalnego, kwestii społecznych i ładu korporacyjnego. Stanowi punkt wyjścia do raportowania zgodnie z VS.
Moduł kompleksowy (wskaźniki C1–C9) rozszerza moduł podstawowy o dodatkowe informacje, które mogą być potrzebne między innymi bankom, inwestorom i klientom korporacyjnym.
Zakres sprawozdawczości obejmuje w szczególności:
- Informacje ogólne – charakterystykę przedsiębiorstwa, stosowane polityki, praktyki oraz inicjatywy związane ze zrównoważonym rozwojem.
- Środowisko – zużycie energii, emisje gazów cieplarnianych, zanieczyszczenia, wykorzystanie wody i zasobów, gospodarowanie odpadami oraz zagadnienia związane z bioróżnorodnością.
- Kwestie społeczne – zatrudnienie, warunki pracy, bezpieczeństwo i higienę pracy, wynagrodzenia, szkolenia oraz wybrane zagadnienia dotyczące praw człowieka.
- Ład korporacyjny – między innymi informacje dotyczące korupcji i przekupstwa oraz wybrane zagadnienia związane z funkcjonowaniem organów zarządzających.
Moduł kompleksowy umożliwia dodatkowo przedstawienie informacji dotyczących między innymi modelu biznesowego, strategii, celów redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz ryzyk związanych z klimatem.
Nie wszystkie informacje muszą być ujawniane przez każdą jednostkę. Standard uzależnia zakres raportowania od specyfiki działalności i przewiduje dodatkowe uproszczenia dla przedsiębiorstw zatrudniających nie więcej niż 10 pracowników.
Wybór odpowiedniego wariantu raportowania powinien uwzględniać potrzeby informacyjne odbiorców sprawozdania oraz specyfikę działalności organizacji.
Czy sprawozdanie VS trzeba publikować?
Standard nie wprowadza ogólnego obowiązku publikacji sprawozdania – przedsiębiorstwo może przekazywać je zainteresowanym partnerom biznesowym lub dobrowolnie udostępnić opinii publicznej.
Czy sprawozdanie VS podlega obowiązkowej atestacji?
Nie. Standard VS nie nakłada na przedsiębiorstwa obowiązku poddawania sprawozdania niezależnej atestacji przez biegłego rewidenta.
Nie oznacza to jednak dowolności w przygotowywaniu informacji. Standard określa zasady ich sporządzania, a ujawniane dane powinny być istotne, wiarygodne, porównywalne, zrozumiałe i możliwe do zweryfikowania.
Dlaczego warto rozważyć dobrowolne raportowanie ESG?
Dobrowolne raportowanie według VS może przynosić przedsiębiorstwom korzyści wykraczające poza samo przygotowanie sprawozdania.
Przede wszystkim ułatwia współpracę z klientami i partnerami biznesowymi. Zamiast każdorazowo gromadzić informacje na potrzeby kolejnych zapytań i ankiet ESG, organizacja może korzystać z uporządkowanego zestawu danych przygotowanych według jednolitego standardu.
Raportowanie może również wspierać dostęp do finansowania, dostarczając bankom i inwestorom informacji dotyczących zrównoważonego rozwoju.
Istotną korzyścią jest także lepsze zarządzanie ESG. Proces przygotowania sprawozdania pozwala zidentyfikować dostępne dane, ocenić stosowane praktyki i dostrzec obszary wymagające doskonalenia. Może stać się podstawą do systematycznego monitorowania działań środowiskowych, społecznych i zarządczych.
Dzięki modułowej strukturze VS przedsiębiorstwo może rozpocząć od podstawowego zakresu raportowania, a następnie rozwijać go w odpowiedzi na zmieniające się potrzeby biznesowe.
Jak ESG in Action wspiera firmy w raportowaniu według VS?
Chociaż standard VS przewiduje uproszczone i adekwatne wymagania, przygotowanie sprawozdania nadal wymaga zebrania danych z różnych obszarów organizacji, ich weryfikacji oraz prawidłowego przedstawienia zgodnie z przyjętym standardem.
W ESG in Action wspieramy przedsiębiorstwa w całym procesie dobrowolnego raportowania – od analizy dostępnych informacji i wyboru odpowiedniego zakresu ujawnień, przez organizację procesu zbierania i weryfikacji danych, po przygotowanie kompletnego sprawozdania zgodnego ze standardem VS.
Pomagamy również zespołom, które samodzielnie przygotowują sprawozdanie, ale potrzebują wsparcia eksperckiego na wybranych etapach.
Naszym celem jest nie tylko opracowanie raportu, ale także stworzenie podstaw do sprawnego i powtarzalnego procesu raportowania w kolejnych latach.
Dowiedz się więcej o naszej usłudze Uproszczone raportowanie ESG lub umów bezpłatną konsultację.
Podstawa prawna:
Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/1560 z dnia 3 lipca 2026 r. uzupełniające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE przez ustanowienie standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju do dobrowolnego stosowania przez jednostki chronione w ramach limitu informacji z łańcucha wartości.

